Dziś wracamy z kolejną częścią cyklu o prawidłowym pobieraniu materiału do badania cytologicznego. Zapraszamy!
Biopsja cienkoigłowa
- Dobór igły: zwykle 23-25g; cienka igła pomaga ograniczyć rozrzedzenie preparatów krwią
- Dobór strzykawki: zwykle 5-12 ml
- W przypadku pobierania płynów z jam ciała oraz jeśli materiał będzie przeznaczony na badania mikrobiologiczne – należy szczególnie zwrócić uwagę na sterylność zabiegu
- Stabilizacja tkanki: dotyczy uchwycenia zmiany dłonią oraz odpowiedniego ułożenia pacjenta w celu stabilizacji badanej zmiany – szczególnie istotne w przypadku głębokich zmian
- Jeśli próbki pobierane są pod kontrolą USG należy zastąpić żel alkoholem – żel barwi się na różowo w kontakcie z barwnikami cytologicznymi i może uniemożliwić postawienie rozpoznania!
Technika dzięcioła (Woodpecker) – technika biopsji cienkoigłowej bezaspiracyjnej
- Po odkażeniu guz stabilizuje się jedną ręką, a drugą wprowadza igłę do zmiany bez dołączonej strzykawki
- Nie wyciągając igły wykonuje się ruchy w wielu kierunkach, aby uzyskać materiał reprezentatywny dla różnych części zmiany
- W razie potrzeby można użyć delikatnej aspiracji, jednak należy unikać nadmiernego ciśnienia, aby nie uszkodzić komórek
- Uprzednio napełnioną powietrzem strzykawkę dołącza się do igły z materiałem i energicznie wypycha powietrze na szkiełko podstawowe
BAC – cienkoigłowa biopsja aspiracyjna
- Po odkażeniu guz stabilizuje się jedną ręką, a drugą wprowadza igłę z dołączoną strzykawką
- Tworzy się podciśnienie, cofając tłok na około ¾ objętości strzykawki
- Nie wyciągając igły wykonuje się ruchy “tam i z powrotem”, a przy dużych guzach także w wielu kierunkach, aby uzyskać materiał reprezentatywny dla różnych części zmiany
- Wyjęcie igły grozi zassaniem materiału do wnętrza strzykawki oraz zanieczyszczeniem próbki
- Podciśnienie nie może być stosowane dłużej niż kilka sekund w jednym miejscu
- Po pobraniu materiału wyjmuje się igłę ze zmiany i odłącza ją od strzykawki
- W celu przeniesienia materiału na szkiełka podstawowe do wolnej od igły strzykawki zasysa się powietrze, zakłada igłę z pobranym materiałem i następnie energicznie wypycha powietrze na szkiełko podstawowe
Dalsze kroki zależą od rodzaju uzyskanego materiału; np.:
- W przypadku materiału o płynnej konsystencji należy wykonać preparat bezpośredni metodą rozmazu po czym należy odwirować próbkę i wykonać preparaty z osadu
- Z kolei w przypadku bardziej stałej konsystencji po umieszczeniu próbki na czystym szkiełku mikroskopowym, nakłada się na nią drugie szkiełko i delikatnie! rozprowadza materiał po powierzchni dolnego
- Nie wolno wywierać nacisku na górne szkiełko – może to uszkodzić komórki i zniekształcić próbkę.
Ilustracja 1. Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC). Igła jest przymocowana do strzykawki przed wkłuciem w zmianę.
Ilustracja 2. Biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC). Po wprowadzeniu igły tłok jest odciągany w celu uzyskania 2–3 ml ujemnego ciśnienia.
Ilustracja 3. Trzymanie samej igły przy technice dzięcioła (woodpecker). Zwróć uwagę na palec umieszczony na nasadzie igły – zapobiega on wytryskowi płynu w przypadku zmiany wypełnionej płynem.
Źródła:
𝑅𝑎𝑠𝑘𝑖𝑛, 𝑅. 𝐸., & 𝑀𝑒𝑦𝑒𝑟, 𝐷. 𝐽. (2016). 𝐶𝑎𝑛𝑖𝑛𝑒 𝑎𝑛𝑑 𝑓𝑒𝑙𝑖𝑛𝑒 𝑐𝑦𝑡𝑜𝑙𝑜𝑔𝑦: 𝐴 𝑐𝑜𝑙𝑜𝑟 𝑎𝑡𝑙𝑎𝑠 𝑎𝑛𝑑 𝑖𝑛𝑡𝑒𝑟𝑝𝑟𝑒𝑡𝑎𝑡𝑖𝑜𝑛 𝑔𝑢𝑖𝑑𝑒 (3𝑟𝑑 𝑒𝑑.). 𝑆𝑎𝑢𝑛𝑑𝑒𝑟𝑠. 𝑉𝑎𝑙𝑒𝑛𝑐𝑖𝑎𝑛𝑜, 𝐴. 𝐶., & 𝐶𝑜𝑤𝑒𝑙𝑙, 𝑅. 𝐿. (2019). 𝐶𝑜𝑤𝑒𝑙𝑙 𝑎𝑛𝑑 𝑇𝑦𝑙𝑒𝑟’𝑠 𝑑𝑖𝑎𝑔𝑛𝑜𝑠𝑡𝑖𝑐 𝑐𝑦𝑡𝑜𝑙𝑜𝑔𝑦 𝑎𝑛𝑑 ℎ𝑒𝑚𝑎𝑡𝑜𝑙𝑜𝑔𝑦 𝑜𝑓 𝑡ℎ𝑒 𝑑𝑜𝑔 𝑎𝑛𝑑 𝑐𝑎𝑡 (5𝑡ℎ 𝑒𝑑.). 𝐸𝑙𝑠𝑒𝑣𝑖𝑒𝑟.
